Ένας από τους πιο λαμπρούς τομείς του ελληνικού πολιτισμού είναι αναμφίβολα οι εικαστικές τέχνες και μάλιστα η βυζαντινή αγιογραφία. Βυζαντινή, όχι τόσο ως προς τις χρονικές ή τοπικές διαστάσεις της, όσο ως προς την τεχνοτροπία. Ποιος δεν έχει θαυμάσει τα αιώνια έργα του Πανσέληνου (14ος αι.), του Θεοφάνη (16ος αι.) και τόσων άλλων κορυφαίων καλλιτεχνών, που απέβησαν ορόσημα και πρότυπα για την περαιτέρω εξέλιξη της αγιογραφίας; Ακόμη και οι μη ειδήμονες μπορούμε να μαρτυρήσουμε ότι όντως αυτά τα έργα σε πλησιάζουν στον Θεό. Ιησούς Χριστός - Έργο Μ. Πανσελήνου - Πρωτάτο

Το ερώτημα που συχνά ακούγεται σε τέτοιες περιπτώσεις είναι, γιατί οι παλαιοί μπόρεσαν να δημιουργήσουν μνημεία, ενώ σήμερα δεν μπορούμε;

Συνοδεύοντας ένα γνωστό μου ιερέα, βρέθηκα τις προάλλες στην Μονή αγίων Πάντων Σπετσών. Κατά καιρούς είχα συναντήσει και απολαύσει φορητές εικόνες της Μονής αυτής, όντως πολύ όμορφες αλλά και κατανυκτικές. Αυτό όμως που έζησα όταν μπήκα στο Ιερό του Ναού της Μονής ξεπερνά κάθε περιγραφή. Μπορώ να το συγκρίνω μόνο με την επίσκεψή μου στο Πρωτάτο και την Μονή της Χώρας στην Πόλη με τα περίφημα ψηφιδωτά. Οι μοναχές, προφανώς απηλλαγμένες από τον βιοποριστικό βραχνά που εντελώς αναπόφευκτα θα επιδράσει λιγότερο ή περισσότερο στις υπόλοιπες δουλειές τους, εδώ έδωσαν πραγματικά τα ρέστα τους, κατά το λεγόμενο. Οι μορφές του Χριστού και της Μητέρας του σε αιχμαλωτίζουν, σε αγγίζουν, σε καλούν. Εισέρχεσαι κατευθείαν και χωρίς καμιά επιδίωξη σε μια μυσταγωγία. Και αμφιταλαντεύεσαι: να ορμήξεις να τους αγκαλιάσεις ή να μείνεις παντελώς ακίνητος μήπως διαταράξεις την ουράνια σύναξη; Πιο δίπλα, η θυσία του Αβραάμ σου δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι είσαι παρών στο γεγονός και ότι νά… τώρα θ’ ακούσεις την κραυγή του Ισαάκ ή τον αναστεναγμό του Αβραάμ ή την βροντερή φωνή του Γιαχβέ. Πιο κει οι Ιεράρχες, οι Απόστολοι… δεν ξέρεις τι να πρωτορουφήξεις. Ανατρίχιασα. Με αγωνία λοξοκοιτούσα τον παπά, μη τυχόν και μου πει …φεύγουμε! Ψέλισα ένα θαυμαστικό σχόλιο. Και κείνος συμπλήρωσε ψιθυριστά: «Όταν λειτουργώ εδώ, μετέχω σε μια παραδείσια πανήγυρι».

Η εμπειρία μου αυτή τις επόμενες μέρες μετετράπη σε εσωτερικό ενθουσιασμό. Ο πολιτισμός συνεχίζεται και ανανεώνεται. Η Ρωμηοσύνη είναι εδώ!

Advertisements