Ο τόπος όπου η λογική παραιτείται. Εκεί όπου παύουν προσωρινά οι αναζητήσεις και οι επιθυμίες. Ο άγνωστος κόσμος που παραμένει αενάως εκτός επαφής. Μένεις σιωπηλός και αφουγκράζεσαι την ησυχία, προσπαθώντας να ζήσεις το κάθε δευτερόλεπτο. Εδώ συμβαίνει κάτι στο οποίο δεν μπορείς να επέμβεις. Βλέπεις γύρω σου να κλαίνε χωρίς να ξέρουν γιατί. Η αγριότητα του τοπίου απρόσμενα σε συγκινεί. «This area has a lot of energy», άκουσα από έναν απωανατολίτη τουρίστα.

Ο λόγος για το όρος Σινά, «το υψηλότερο σημείο της γης», κατά τον πρωτότυπο χαρακτηρισμό ενός περιηγητή, ο οποίος επεχείρησε να δώσει το στίγμα του τόπου που επέλεξε ο Θεός, κατά την Παλαιά Διαθήκη, για να «κατέβει» και να συναντηθεί με τον Μωυσή. «Θεοβάδιστον» (God-trodden) έμεινε στην ιστορία.

Βρέθηκα φέτος στο Σινά κατά την εορτή της αγίας Αικατερίνης (την περασμένη Πέμπτη). Δεν θα σταθώ στα αξεπέραστα κειμήλιά του και τους τόπους που συνήθως επισκέπτονται τα οργανωμένα γκρουπ, καθώς είναι λίγο-πολύ γνωστά. Λόγω της επαγγελματικής μου ιδιότητος, είχα ως τώρα την ευκαιρία να ταξιδέψω επανειλημμένως στήν Μέση Ανατολή και την Αφρική και μάλιστα στο όρος Σινά. Η εξοικείωσή μου με την μοναδική αυτή γωνιά του πλανήτη, μου έδωσε την ευκαιρία να επισκεφθώ μέρη άγνωστα και μερικά σχεδόν απάτητα. Θα περιγράψω μια από τις εξορμήσεις μας στην έρημο προσπαθώντας να είμαι συγκρατημένος στον ενθουσιασμό μου, αν και δεν ξέρω πόσο θα τα καταφέρω.

Στο Όρος της αγίας Επιστήμης
Πολύ με άγγιξε η βιογραφία των αγίων Γαλακτίωνος και Επιστήμης, που, νιόπαντροι, αποφάσισαν από κοινού να γίνουν Μοναχοί στο όρος Σινά. Έντονη μου γεννήθηκε η επιθυμία να εξερευνήσω τους τόπους που ασκήτεψαν. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνέλεξα, στο όρος που κείται βόρεια της Μονής (απέναντι από την αγία Κορυφή των 10 εντολών) υπάρχουν δύο σκήτες. Η μία, σχετικά γνωστή, σε απόσταση 45΄. Η άλλη άγνωστη και δυσπρόσιτη, βρίσκεται στην πίσω πλευρά του βουνού, λίγο κάτω από την κορυφή. Εικάζεται ότι σε τούτην εγκαταβίωσε η αγία Επιστήμη, ενώ στην πρώτη ο Γαλακτίων.

Ξεκινήσαμε χαράματα με στόχο την μακρινή σκήτη και οδηγό τον βεδουΐνο Ράτζαμπ. Μονοπάτι πάνω στην βραχώδη πλαγιά δεν φαινόταν. Περπατούσαμε όπου ήταν πιό βατή. Μετά από αρκετή ώρα κοπιαστικής ανάβασης, βρήκαμε σε κάποια απόκρημνα σημεία μερικά τμήματα κτιστά του αρχαίου μονοπατιού, καθώς και πέτρινα σκαλιά. Καβαλήσαμε το διάσελο και συνεχίσαμε. Στο γύρισμα ενός μεγάλου βράχου μια δυνατή έκπληξη μας περίμενε. Μπροστά στα μάτια μας απλώνονταν τα ερείπια της αρχαίας σκήτης.

Αδύνατον να περιγράψω το δέος που μας κατέλαβε. Μείναμε ακίνητοι και άφωνοι, ενώ στην φαντασία μας άρχισαν να ζωντανεύουν εικόνες της εποχής εκείνης. Κοινό το ανέκφραστο ερώτημα όλων: Πώς είναι δυνατόν να έζησαν εδώ γυναίκες; Ο τόπος δυσπρόσιτος, απομονωμένος, άνυδρος, θα τολμούσα να πω εχθρικός κατά τα ανθρώπινα δεδομένα. Παντού βράχια. Ένα μισόξερο δεντράκι αποτελούσε το συνολικό πράσινο όλης της περιοχής. Οπωσδήποτε βέβαια το σημείο επιλέχθηκε για την αφάνειά του, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο για γυναίκες της εποχής εκείνης (τέλη 3ου αιώνος). Αλλά, τι έτρωγαν και πώς περνούσαν όλην την ημέρα τους;

Θυμήθηκα την συζήτηση της προηγουμένης με τον π. Αντώνιο. Για τους μοναχούς του Σινά κάποια πράγματα φαίνονται απλά και φυσιολογικά. Πιστεύουν ότι η παρουσία του Θεού και των χιλιάδων ασκητών που πέρασαν από εδώ «χαρίτωσαν» την έρημο. Μας διηγήθηκε: «Κάποτε μερικοί προσκυνητές μάς εγκωμίασαν έκπληκτοι και απορημένοι που μπορούμε να ζούμε μόνιμα στην απαρηγόρητη απομόνωση. Χαμογέλασα. «Για σας θα έπρεπε να απορείτε και όχι για μας, είπα μέσα μου ειρωνικά. Εμείς ζούμε στον Παράδεισο». Οι προσκυνητές έφυγαν. Τότε μου συνέβη κάτι φρικιαστικό, που κράτησε όλη την υπόλοιπη μέρα. Μαύρη απόγνωση με κατέλαβε. Τα βράχια που μέχρι τότε σχεδόν μου μιλούσαν, τώρα λες και απέβαλαν το προσωπείο τους και με απειλούσαν. Το τείχος της μονής σαν φυλακή. Οι άλλοι πατέρες σαν κακούργοι. Ήμουν σαν χαμένος. Αργότερα μου είπαν ότι εκείνες τις ώρες φερόμουν αλλοπρόσαλλα. Η λύτρωση από την απροσδόκητη αυτή κόλαση ήλθε με την σκέψη: «Είχαν δίκιο οι προσκυνητές, δεν έγκειται σε ανθρώπινες δυνάμεις η ζωή που κάνουμε». Αυτό ήταν! Ο Θεός μου ξαναέστειλε την Χάρι Του, που εμείς εδώ στο Σινά δυστυχώς την θεωρούμε κάπως αυτονόητη. Είναι τόσο άφθονη που θαρρείς ότι σκοντάφτεις επάνω της».

Δεν ξέρω πόση ώρα πέρασε έτσι, μέχρι που ξεκινήσαμε πάλι πλησιάζοντας προς την σκήτη. Περπατούσαμε τώρα αργά και αθόρυβα, σαν να φοβόμασταν ότι θα ενοχλήσουμε τις μοναχές. Στα δεξιά μας προβάλλουν δύο σπήλαια με κτισμένη πρόσοψη και είσοδο. Μπήκαμε στα κελλιά. Μια κόγχη προδίδει την ύπαρξη ναού. Υπολογίσαμε ότι στην ακμή της η σκήτη θα φιλοξενούσε 12 ψυχές, τουλάχιστον με βάση τα υπάρχοντα ερείπια. Ποιος ξέρει και πόσα ακόμη κελλιά από ξερολιθιά θα υφίσταντο.

Καθίσαμε σιωπηλοί. Η ησυχία εκκωφαντική. Χωρίς να το επιδιώξουμε, μια προσευχή άρχισε να αναδύεται από μέσα μας. Ίσως να θεωρηθεί αφροσύνη, αλλά θα το πω: Ζήσαμε αυτό που συνηθίζουν να λένε οι μοναχοί, αλλά τόσο ακατανόητο φαινόταν: «Ο τόπος τούτος έχει Χάρη». Μόνο αν το ζήσει κανείς, μπορεί να αντιληφθεί τις πραγματικές διαστάσεις της φράσεως.

Πρέπει να πέρασε έτσι αρκετή ώρα, γιατί κάποτε προσέξαμε ότι ο ήλιος μεσουρανούσε. Μας εντυπωσίασε και ο Ράτζαμπ, που δεν έδειξε την παραμικρή δυσφορία για την παράξενη αργοπορία μας, δεν μας πρότεινε ούτε στιγμή να συνεχίσουμε την πορεία μας. Μόνο με ένα χαμόγελο υποδέχθηκε την απόφαση να αναχωρήσουμε.

Στην βιογραφία των δύο αγίων, αναφέρεται ότι όταν ο Γαλακτίων συνελήφθη από τους στρατιώτες, το μαντάτο έφθασε στην γυναικεία σκήτη όπου έμενε η Επιστήμη. Εκείνη έτρεξε στην άκρη του όρους και αντίκρυσε τον πρώην σύζυγό της εν μέσω του στρατιωτικού αποσπάσματος. Χωρίς να χάσει καιρό έπεσε στα πόδια της Ηγουμένης και της θύμισε την υπόσχεση των δύο συζύγων να μείνουν αχώριστοι στον θάνατο. Με τα πολλά η Ηγουμένη τής έδωσε την ευλογία της και η Επιστήμη ροβόλησε τον κατήφορο και αυτοπαραδόθηκε στους στρατιώτες.
Εντοπίσαμε δύο σημεία από τα οποία θα μπορούσε η Επιστήμη να παρακολουθεί την κοιλάδα απ’ όπου πέρασε το απόσπασμα. Ιδίως το ένα δίνει μια ανεπανάληπτη άποψη της κοιλάδας και της μονής, σαν από ελικόπτερο. Όπως όλη η βιογραφία, έτσι και αυτή η λεπτομέρεια ταιριάζει καταπληκτικά με όλη εκείνη την περιοχή.

Συνεχίσαμε την πορεία μας. Περνώντας από σημεία δύσβατα και κάνοντας ακόμα και αναρρίχηση κάπου-κάπου, φθάσαμε στην σκήτη του αγίου Γαλακτίωνος από την επάνω πλευρά. Το αρχαίο εκκλησάκι, διατηρημένο σε πολύ καλή κατάσταση, μας μετέδωσε μια ατμόσφαιρα μυσταγωγική. Ο αρχιτέκτονας και ειδικός επί των μνημείων του Σινά Πέτρος Κουφόπουλος με είχε διαβεβαιώσει ότι το ναΰδριο αυτό είναι τουλάχιστον του 4ου αιώνος. «Εάν μάλιστα μου έλεγαν ότι εδώ εκκλησιαζόταν ο άγιος Γαλακτίων (τέλη 3ου) δεν θα είχα κανένα λόγο να μην το πιστέψω», συμπλήρωσε χαρακτηριστικά.

Άποψη της Μονής της αγίας Αικατερίνης από τον άγιο Γαλακτίωνα

Η μορφή του γνωστού γέροντος Παϊσίου, που έζησε εδώ στα 1962-1964, δέσποζε νοερά στην συντροφιά μας. Σε βιβλίο με την βιογραφία του, ανακαλύψαμε το κομμάτι που αναφέρεται στην σιναϊτική του παραμονή και περιγράφει τις πνευματικές του εμπειρίες. Καθώς ήδη σουρούπωνε και ο ήλιος χρωμάτιζε κατά τα γούστα του τους γρανιτένιους όγκους, με την αγία Κορυφή απέναντί μας σε μια από τις καλύτερες απόψεις που μπορείς να συναντήσεις, τα συναισθήματα άρχιζαν ξανά να με κατακλύζουν άνευ ελέγχου. Μόνο μια σκέψη υπήρχε στο μυαλό μου: Άραγε, πόσοι άνθρωποι πάνω στην γη μπορούν να ζήσουν μια τέτοια εμπειρία; Πόσοι άνθρωποι έχουν έστω και για λίγο αισθανθεί τόσο ευτυχισμένοι; Και γιατί σε μένα δόθηκε αυτό το δώρο;

Άποψη της αγίας Κορυφής από τον άγιο Γαλακτίωνα
Advertisements